Izrael i Palestyna

IZRAEL I AUTONOMIA PALESTYŃSKA

IZAREL

Izrael – Oficjalna nazwa: Państwo Izraela
Izrael – Ustrój: republika
Izrael – Stolica: Jerozolima
Izrael – Język: hebrajski
Izrael – Waluta: 1 szekel izraelski (NIS) = 100 agorot

Temperatura powietrza: średnia maksymalna/średnia minimalna

 

 

Hajfa

Tel-Awiw-Jaffa

Jerozolima

Ejlat

I

18/9

18/9

13/5

21/10

II

19/10

19/10

13/6

23/11

III

22/11

23/11

18/8

26/12

IV

25/14

25/14

23/10

31/14

V

28/17

27/17

27/14

36/18

VI

29/20

28/19

29/16

38/24

VII

31/23

31/22

31/17

39/26

VIII

32/24

32/23

31/18

40/26

IX

31/22

31/21

29/17

37/25

X

29/19

29/18

27/15

33/21

XI

26/15

25/14

21/12

28/16

XII

20/11

20/10

15/7

23/12

Dzienny czas usłonecznienia (w godz.), wysokość opadów (w mm)/liczba dni z opadem

 

Hajfa

Tel-Awiw-Jaffa

Jerozolima

Ejlat

I

8 180/13

6 130/13

6 130/9

7 2/1

II

8 145/11

7 95/8

7 135/11

8 5/1

III

9 25/7

7 60/9

7 65/7

8 5/2

IV

10 18/4

9 15/3

10 30/3

9 3/1

V

11 3/1

11 4/1

11 3/1

10 0/0

VI

12 1/0

12 0/0

14 2/0

11 0/0

VII

12 1/0

12 0/0

13 0/0

11 0/0

VIII

12 0/0

12 0/0

13 0/0

11 0/0

IX

11 0/0

10 2/1

11 1/0

10 0/0

X

10 13/2

9 18/2

9 13/1

9 2/1

XI

8 70/7

8 80/6

7 70/4

9 9/2

XII

7 170/11

6 130/9

6 85/7

7 25/3

Na mocy traktatu pokojowego z Egiptem zawartego w 1979 roku, 25 kwietnia 1982 roku Izrael wycofał się z Synaju.

Wszelkie spory terytorialne z Jordanią zakończyć podpisany 26 października traktat pokojowy. Od konferencji w Madrycie w październiku 1991 ze zmiennym szczęściem toczą się rozmowy z Syrią i Palestyną. Zamieszki trwające od jesieni 2000 roku ponownie postawiły pod znakiem zapytania proces pokojowy.*

* Informacje te nie dotyczą terytoriów zajętych przez Izrael w 1967 roku.

Informacje ogólne
Ludność: W Izraelu mieszka 6 990 700 osób. Gęstość zaludnienia wynosi 336 mieszk./km².
Powierzchnia kraju: Powierzchnia Izraelu wynosi 20 770 km².
Strefa czasowa: GMT +2.00
Kod telefoniczny
Kod telefoniczny +972


Elektryczność
Elektryczność: 230V / 50 Hz (Jeruzalem: 220V / 50 Hz)


Ubezpieczenia
Polisy polskich towarzystw ubezpieczeniowych są uznawane. Ze względu na bardzo wysokie koszty usług medycznych warto wykupić stosowne ubezpieczenia. Ubezpieczenia komunikacyjne są obowiązkowe. Osoby wjeżdżające do Izraela pojazdami mechanicznymi powinny mieć międzynarodową polisę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (green card).


Bezpieczeństwo
Ze względu na zdarzające się kradzieże kieszonkowe szczególną ostrożność należy zachować w miejscach zatłoczonych i często odwiedzanych przez turystów. Napięta sytuacja polityczna wzmaga groźbę potencjalnych zamachów terrorystycznych, co dotyczy praktycznie całego terytorium Izraela. Trzeba bezwzględnie stosować się do wymogów i zaleceń władz dotyczących zachowania środków bezpieczeństwa (np. rewizje toreb przy wejściu do sklepów i restauracji) oraz być przygotowanym na szczegółową kontrolę bagażu przy wyjeździe z Izraela. Na lotnisku należy być co najmniej 3 godziny przed planowanym wylotem. Z drugiej strony – zagrożenie przestępczością kryminalną nie jest wysokie.

Cło, wizy, paszport
Zgodnie z polsko-izraelską umową o ruchu bezwizowym obywatele polscy legitymujący się paszportem ważnym co najmniej 3 miesiące mogą wjeżdżać i przebywać na terytorium Izraela bez wizy do 90 dni. Należy jednak zwracać uwagę na stemple umieszczane w paszporcie przez służby graniczne Izraela. Zdarzają się bowiem przypadki, że władze mocą decyzji własnej jednostronnie ograniczają czas pobytu polskich turystów, wpisując na stemplach zgodę na krótszy pobyt, np. do 1 miesiąca lub do 2 tygodni. O takiej decyzji i jej przyczynach turyści nie są informowani. Przekroczenie okresu zapisanego na pieczęci może być uznane za pobyt nielegalny i spowodować odmowę wjazdu przy kolejnych wizytach. Nie dotyczy to przyjazdów w celu podjęcia pracy, innej działalności zarobkowej lub pobytu stałego, do czego wymagane są wizy. Przy wjeździe i wyjeździe z Izraela izraelskie służby graniczne przeprowadzają krótkie rozmowy na temat celu i charakteru podróży. Należy się liczyć ze stosunkowo dociekliwymi pytaniami władz granicznych. Mogą one odmówić prawa wjazdu do Izraela osobom, co do których istnieje podejrzenie, że faktyczny cel ich przyjazdu jest inny niż deklarowany, jak również osobom, które przebywały poprzednio w Izraelu bez ważnej wizy pobytowej. Nie są również wpuszczane osoby, których krewni przebywają w Izraelu nielegalnie. Dodatkowym warunkiem, od którego może być uzależniona decyzja o zgodzie na wjazd do Izraela, jest udokumentowanie posiadania równowartości 100 USD na każdy dzień pobytu. Decyzje izraelskich władz granicznych są podejmowane arbitralnie i są nieodwołalne. Osoba, której odmówiono prawa wjazdu do Izraela, wraca do kraju, z którego przyleciała, tymi samymi liniami lotniczymi. Jeśli ma bilet powrotny – na własny koszt, jeśli ma bilet tylko w jedną stronę – na koszt przewoźnika. Zdarza się, że z przyczyn organizacyjnych nie jest możliwy powrót do kraju w dniu przylotu, w związku z czym osoby takie są przez izraelskie władze imigracyjne umieszczane w areszcie deportacyjnym na lotnisku na czas niezbędny do zorganizowania ich powrotu do kraju. Osoby przebywające w areszcie mają prawo do kontaktu telefonicznego z placówką dyplomatyczno-konsularną. Obywatele polscy mający prawo stałego pobytu i przebywający na stałe na obszarze podległym Palestyńskiej Władzy Narodowej w przypadku planowania podróży zagranicznych powinni liczyć się z koniecznością przejazdów przez Kair (osoby zamieszkałe w Strefie Gazy) lub Amman (mieszkańcy Zachodniego Brzegu Jordanu). Wynika to z ogólnego zakazu wprowadzonego przez władze izraelskie, uniemożliwiającego przejazd przez lotnisko w Tel Awiwie osobom o podwójnym obywatelstwie (tzn. mającym obywatelstwo państwa obcego oraz prawo stałego pobytu na obszarze podległym Palestyńskiej Władzy Narodowej). Wyjątek w tym względzie stanowią przypadki natury humanitarnej. Wojskowe władze izraelskie podejmują wówczas decyzje indy­widualne, które każdorazowo konsultowane są ze specjalistami w dziedzinie medycyny.

Do Izraela turysta może wwieźć w gotówce środki finansowe w dowolnej walucie. Wartość dopuszczalnej do wwozu i wywozu kwoty nie może przekroczyć 80 000 szekli (obecnie ok. 16 000 USD). Wwóz i wywóz większych kwot wymaga zezwolenia. Restrykcyjne przepisy fitosanitarne nie pozwalają wwozić żywności, roślin i chemikaliów. Ograniczeniom podlega również wwóz żywych zwierząt zarówno domowych, jak i użytkowych. Ponadto zakazuje się wwozu stylizowanych monet, matryc do ich produkcji oraz urządzeń i automatów do gier hazardowych. Ograniczeniami objęty jest również wwóz napojów alkoholowych (o zawartości alkoholu poniżej 40 proc. – do 2 l, powyżej 40 proc. – 1 l), papierosów (400 szt.) i perfum (250 ml). Zakazany jest wwóz substancji narkotycznych.


Meldunek
Nie ma obowiązku meldunkowego. Z uwagi na zdarzające się uliczne kontrole izraelskich służb imigracyjnych i policji cudzoziemcy powinni stale mieć przy sobie dokumenty podróży. Jeśli podczas kontroli turyści nie będą ich mieli, miejscowe służby mogą ich zatrzymać do czasu wyjaśnienia, czy ich pobyt w Izraelu jest legalny. Osoby przebywające w Izraelu nielegalnie (ponad okres, na który władze izraelskie wydały zgodę) mogą być zatrzymane, osadzone w areszcie deportacyjnym, a następnie deportowane.


Komunikacja
Na terenach podległych Palestyńskiej Władzy Narodowej może dochodzić do starć zbrojnych, demonstracji i zamieszek. Strefa Gazy i główne palestyńskie ośrodki miejskie na Zachodnim Brzegu (m.in. Betlejem, Hebron, Jerycho, Nablus, Dżenin) bywają okresowo niedostępne dla turystów, a sta¬le stanowią terytorium, na którym przebywanie wiąże się z podwyższonym ryzykiem. Wjazd do Strefy Gazy wymaga zezwolenia władz izraelskich. Zdobycie takiej zgody nie jest łatwe, a procedura może trwać kilka, a nawet kilkanaście dni. Turyści planujący odwiedzić tereny podległe Palestyńskiej Władzy Narodowej winni wziąć pod uwagę ryzyko związane z takim wyjazdem. Może on przy tym nie być możliwy w zaplanowanym przez turystę terminie. Okresowo perturbacje występują także na pozostałym obszarze podległym Palestyńskiej Władzy Narodowej, tj. na Zachodnim Brzegu Jordanu. Zdarzają się przypadki ostrzelania i obrzucania kamieniami samochodów. Do niepokojów dochodzi też sporadycznie w Jerozolimie Wschodniej oraz w zamieszkanych przez ludność arabską miastach Izraela (np. Nazaret). Na terenach wzgórz Golan nie należy schodzić z dróg i wytyczonych szlaków z uwagi na miny. Należy zachować szczególną ostrożność na drogach i podczas wycieczek pieszych w okresie gwałtownych opadów (styczeń–marzec), kiedy zdarza się, że rwące potoki niszczą drogi lub uniemożliwiają przejazd.


Informacje dla kierowców
Izrael honoruje prawo jazdy wydane przez władze polskie oraz międzynarodowe prawo jazdy przez okres 90 dni od wjazdu. Przy dłuższym, uzasadnionym pobycie należy uzyskać dokument izraelski. Procedura wymaga tłumaczenia krajowego prawa jazdy na język hebrajski, wniesienia opłat i zdania egzaminu praktycznego. Wydawane są 2 rodzaje prawa jazdy: na samochody z automatyczną skrzynią biegów oraz na samochody z ręczną skrzynią biegów. Aby wynająć samochód lub motocykl, niezbędne jest prawo jazdy oraz (w większości firm wynajmujących samochody) karta kredytowa znanych sieci (VISA, Masterlink itp.). Zazwyczaj firmy miejscowe oferują samochody z automatyczną skrzynią biegów.


Zdolności płatnicze
Karty kredytowe są powszechnie akceptowane. W miastach nie ma problemu ze znalezieniem bankomatu.
Co zabrać ze sobą?
• Zakrywające ciało ubranie, zwłaszcza dla kobiet • Okulary przeciwsłoneczne, filtr ochronny, kapelusz do ochrony przed słońcem


Jak dojechać
Do Izraela dolecieć można z wielu krajów Europy i Ameryki Północnej. Drogą lądową dostać się można z Libanu, Egiptu i Jordanii.


Dni świąteczne
Kalendarz świąt i wydarzeń kulturalnych w Izraelu (w przygotowaniu)


Kultura
Izrael jest krajem wielu religii, choć domi¬nuje judaizm. Niepisane normy zwyczajowe nakazują respektowanie odmiennych rytuałów i sposobów zachowania. Nie należy manifestować swojej odmienności, szczególnie w czasie świąt religijnych. Turyści zwiedzający miejsca zamieszkiwane przez ortodoksyjnych wyznawców judaizmu powinni być odpowiednio ubrani (długie spodnie, długie spódnice, długie rękawy). Niewskazane jest poruszanie się samochodem w tych rejonach w czasie szabasu. Nie należy również odwiedzać miejsc kultu, jeśli nie godzą się na to uczestnicy uroczystości religijnych, ani też fotografować tych osób bez ich zgody. Podobne zasady dotyczą zachowania w miejscach kultu innych religii – w meczetach i kościołach. Wiecej o kulturze Izraela.


Zalecane szczepienia, higiena
Szczepienia ochronne nie są obowiązkowe. Nie ma szczególnych zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych. Należy przestrzegać elementarnych zasad higieny. Choć woda z wodociągów miejskich jest zdatna do picia bez przegotowania, zalecane jest używanie wody butelkowanej. Istnieje powszechny dostęp do opieki medycznej. Usługi medyczne są na wysokim poziome. Cena wizyty lekarskiej to ok. 100 USD, wizyty u specjalisty – od 200 USD. Doba pobytu w szpitalu kosztuje do 1000 USD w zależności od świadczonych usług medycznych. Wiecej o zdrowiu w Izraelu


Klimat, pogoda, średnie temperatury
Obszar Izraela położony jest w strefie klimatów śródziemnomorskich, a południowa część tego państwa należy do strefy zwrotnikowej. Wiecej o pogodzie w Izraelu


Kuchnia
Kuchnia tego kraju jest bardzo różnorodna. Sztuka kulinarna jest tu pewnym kompromisem pomiędzy kulturą arabską, turecką i dalekoazjatycką. W Izraelu dominują potrawy środkowowschodnie, z wybrzeża Morza Śródziemnego, oraz arabskie. Wiecej o kuchni w zakładce "kultura".

 

AUTONOMIA PALESTYŃSKA

Autonomia Palestyńska składa się z dwóch terytoriów: Zachodniego Brzegu Jordanu (zwanego też Cisjordanią) oraz ze Strefy Gazy, oddzielonych od siebie terenami Izraela. Łatwo można zrozumieć problemy tego regionu, kiedy wiadomo, że jest to miejsce święte trzech religii: judaizmu, islamu i chrześcijaństwa. Na palestyńskiej ziemi znajduje się mnóstwo zabytków ważnych i drogich dla milionów ludzi. Kraj ten bez wątpienia stanie się jednym z najważniejszych kierunków turystycznych, jeśli tylko sytuacja w regionie ustabilizuje się.

Co warto zobaczyć: Betlejem, Gaza; Hebron, Jerozolima, Jerycho (najstarsze miasto świata), Nabulus, Ram Allah; ponadto wykopaliska archeologiczne w Samarii, góra Garizim (święta góra Samarytan), klasztory Świętego Jerzego i Mar Saba, wykopaliska archeologiczne, ruiny w Strefie Gazy

 

PALESTYNA
Podstawowe informacje
Powierzchnia: 6220 km² (Zachodni Brzeg Jordanu i Strefa Gazy)
Ludność: 3,7 mln
Stolica: Jerozolima
Ustrój: kraj okupowany przez Izrael
Waluta: szekel izraelski, dinar jordański

Deklaracja Zasad, podpisana 13 września 1993 roku w Waszyngtonie przez Izrael i Organizację Wyzwolenia Palestyny, gwarantowała Palestynie maksymalnie 5-letni okres rządów przejściowych w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu Jordanu. Na mocy deklaracji Izrael zgodził się na przekazanie pewnych spraw wewnętrznych Administracji Palestyńskiej (w tym Jerozolima (fot. Karol Raniszewski)utworzenie palestyńskiej Rady Ustawodawczej, wybranej w styczniu 1996 roku). Deklaracja stanowiła, że w gestii Izraela w czasie okresu przejściowego pozostaną kwestie bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego, w tym utrzymywanie bezpieczeństwa osiedli żydowskich i obywateli izraelskich. Pod pretekstem obaw o bezpieczeństwo Izrael opóźniał realizację porozumień. Państwa palestyńskiego nie utworzono, a nastroje wśród Palestyńczyków pogarszały się. W 2000 roku negocjacje w Camp David zakończyły się fiaskiem, gdy przewodniczący OWP Jasir Arafat odrzucił ofertę utworzenia państwa na 95% terytorium Zachodniego Brzegu, m.in. z powodu braku zgody Izraela na powrót uchodźców palestyńskich. Po prowokacyjnej wizycie izraelskiego premiera Ariela Szarona w jerozolimskim meczecie Al-Aksa, we wrześniu 2000 roku wybuchła druga intifada - powstanie palestyńskie. Działania militarne Izraela na terytoriach okupowanych, nasilenie represji wobec Palestyńczyków, palestyńskie zamachy samobójcze, bezwarunkowe poparcie USA dla Ariela Szarona i słabość Administracji Palestyńskiej sprawiają, że maleją szanse na rozwiązanie konfliktu w najbliższej przyszłości.

Geografia
Położenie: Bliski Wschód, Strefa Gazy nad Morzem Śródziemnym, Zachodni Brzeg Jordanu na zachód od Jordanii
Powierzchnia: 6220 km² (Zachodni Brzeg Jordanu i Strefa Gazy)
Porównanie powierzchni: 50 razy mniejsza od Polski
Granice: Egipt 11, Izrael 358 km, Jordania 97 km
Linia brzegowa: 40 km
Klimat: podzwrotnikowy kontynentalny suchy; temperatura i opady zależne są od wysokości nad poziomem morza; lata ciepłe lub gorące, zimy chłodne lub łagodne
Ukształtowanie terenu: w Strefie Gazy płaskie lub pofałdowane, piaszczyste, pokryte wydmami równiny przybrzeżne, na Zachodnim Brzegu surowa, rozczłonkowana wyżyna, na zachodzie porośnięta skąpą roślinnością, na wschodzie jałowa
Najniższy punkt: Morze Martwe -408 m
Najwyższy punkt: Tall Asur 1022 m
Zasoby naturalne: grunty orne, gaz ziemny
Użytkowanie ziemi: grunty orne 28,95%; stałe uprawy 21,05%; inne 50% (2001)
Nawadnianie: 120 km² (Strefa Gazy), Zachodni Brzeg – brak danych (1998)
Zagrożenia naturalne: susze
Problemy ekologiczne: zasoby słodkiej wody, gospodarka ściekami, pustynnienie, zasolenie słodkiej wody, degradacja gleby

Ludność
Liczba ludności: 3 761 904 (2005), poza tym 187 tys. osadników żydowskich na Zachodnim Brzegu i poniżej 177 tys. we wschodniej Jerozolimie (2004)
Struktura wiekowa: 0-14 lat 43,4%; 15-64 lat 53,2%; ponad 65 lat 3,4% (2005)
Przyrost naturalny: 3,45% (2005)
Struktura płci: 1,04 mężczyzn na 1 kobietę (2005)
Śmiertelność niemowląt: 21,27 zgonów na tysiąc urodzeń (2005)
Długość życia: 72,43 lat (2005)
Długość życia mężczyzn: 70,91 lat (2005)
Długość życia kobiet: 74,05 lat (2005)
Płodność: 5,15 dzieci na jedną kobietę (2005)
Grupy etniczne: Arabowie 89%, Żydzi 11%
Grupy wyznaniowe: muzułmanie (głównie sunnici) 84%, żydzi 11%, chrześcijanie i inni 5%
Języki: arabski, hebrajski (używany przez osadników żydowskich)
Analfabetyzm: 8,1% (2003)
Analfabetyzm mężczyzn: 3,7% (2003)
Analfabetyzm kobiet: 12,6% (2003)

Polityka
Nazwa oficjalna: Palestyna
Nazwa skrócona: Palestyna
Nazwa arabska oficjalna: Filastin
Nazwa arabska skrócona: Filastin
Ustrój: kraj okupowany przez Izrael
Stolica: Jerozolima (arab. Al-Kuds)
Podział administracyjny: brak danych
Uzyskanie niepodległości: brak
Święto narodowe: 1 stycznia
Konstytucja: brak danych
System prawny: brak danych
Prawo głosu: od 18 lat; powszechne
Głowa państwa: prezydent Autonomii Palestyńskiej Mahmud Abbas (od 15 stycznia 2005)
Szef rządu: Nabil Szas
Rząd: Rada Ministrów mianowana przez przewodniczącego Autonomii Palestyńskiej
Wybór głowy państwa: prezydent Autonomii Palestyńskiej wybierany w wyborach powszechnych; ostatnie wybory 9 stycznia 2005
Wyniki ostatnich wyborów prezydenckich: Mahmud Abbas wybrany na prezydenta Autonomii Palestyńskiej; rozkład głosów – Mahmud Abbas 66-69,5%, Mustafa Barghuti 19,7- 24,5%
Władza ustawodawcza: brak danych
Wybory parlamentarne: pierwsze od 1996 roku wybory odbyły się 25 stycznia 2006
Wyniki wyborów parlamentarnych: zwycięstwo Hamasu; brak dokładnych danych
Partie polityczne i ich przywódcy: Organizacja Wyzwolenia Palestyny (w tym Fatah - Palestyński Ruch Wyzwolenia Narodowego; prezydent Autonomii Palestyńskiej Mahmud Abbas)
Polityczne grupy nacisku: Hamas (Muzułmański Ruch Oporu), Dżihad Muzułmański, Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny
Władza sądownicza: brak danych
Problemy międzynarodowe: Palestyna (Zachodni Brzeg Jordanu i Strefa Gazy) okupowana przez Izrael od 1967 roku

Placówki dyplomatyczne

Ambasada Palestyny w Warszawie
Szef misji: J.E. Ambasador Khaled Soufa
ul. Starościńska 1 m. 7, 02-516 Warszawa
tel.: 849 77 72
faks: 856 73 76
e-mail: info@palestyna.plTen adres e-mail jest chroniony przed spamerami, musisz mieć włączony Javascript by go zobaczyć

 

Biuro Przedstawiciela RP przy Palestyńskiej Władzy Narodowej w Ramallah:

Szef placówki: pan Piotr Puchta - Przedstawiciel RP przy PWN

Palestine Capital Studios Building, Al-Maahed St.,

Al-Masyoun, Ramallah

Tel + 970 2 2971318
Fax + 970 2 2971319
E-mail: polrep@palnet.comTen adres e-mail jest chroniony przed spamerami, musisz mieć włączony Javascript by go zobaczyć

 

Najbliższa ambasada RP znajduje się w Tel Awiwie.

Szef misji: J.E. Ambasador Agnieszka Magdziak-Miszewska

16, Soutine St., Tel-Aviv 64-684, Israel

tel.: (0097203) 5240186/88, 5240191, 5240707
faks: (0097203) 5237806, 5274726
e-mail: embpol@netvision.net.ilTen adres e-mail jest chroniony przed spamerami, musisz mieć włączony Javascript by go zobaczyć
www: www.polemb.org

Gospodarka

Opis gospodarki kraju: Sytuacja ekonomiczna, regulowana przez izraelsko-palestyńskie porozumienie gospodarcze, podpisane w kwietniu 1994 roku w Paryżu, pogorszyła się w ciągu lat dziewięćdziesiątych. PKB na mieszkańca w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu w latach 1992-96 spadł o jedną trzecią. Przyczyną było, oprócz zwiększenia liczby ludności, zamknięcie granic przez Izrael w ramach wzmożonych środków bezpieczeństwa, co doprowadziło do zerwania powiązań gospodarczych i dojazdów do pracy w Izraelu. Najpoważniejszym skutkiem załamania gospodarki jest wzrastające bezrobocie, z poniżej 5% w latach osiemdziesiątych do ponad 20% w 1995 roku. W 1998 roku Izrael wprowadził nową politykę, mającą ograniczyć wpływ środków bezpieczeństwa na przepływ palestyńskich towarów i siły roboczej. Doprowadziło to do prawie trzyletniego ożywienia gospodarki terytoriów palestyńskich, w 1998 roku wzrost gospodarczy osiągnął 5%, a w 1999 - 6%. Wzrost skończył się w czwartym kwartale 2000 roku, gdy nastąpiła eskalacja przemocy z obydwu stron. Ponowne ograniczenia ruchu pomiędzy Izraelem i terytoriami palestyńskimi zakłóciły przepływ towaru i siły roboczej. Według obliczeń ONZ ponad 100 tys. Palestyńczyków spośród 125 tys., którzy byli zatrudnieni osiedlach żydowskich lub wspólnych strefach przemysłowych straciło pracę. Międzynarodowa pomoc w wysokości 2 mld USD w 2004 zapobiegła całkowitemu załamaniu gospodarki i umożliwiła przeprowadzenie ograniczonych reform w instytucjach finansowych. Wysokie bezrobocie w 2005 i ograniczone możliwości handlu, spowodowane blokadą Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy, zahamowały wzrost gospodarczy.

PKB wg parytetu siły nabywczej: 2,5 mld USD (2003)
Realny wzrost PKB: 5,35% (2004)
PKB wg parytetu siły nabywczej na 1 mieszkańca: 850 USD (2003)
Struktura PKB: rolnictwo 9%, przemysł 28%, usługi 63% (2002)
Inflacja: 2,2% (2001)
Zatrudnienie: usługi 63,85%, przemysł 21%, rolnictwo 15,5% (2005)
Bezrobocie: 31% (2005)
Przemysł: przeważnie małe rodzinne firmy produkujące cement, tekstylia, mydło, rzeźby z drzewa oliwnego, pamiątki z masy perłowej; Izraelczycy prowadzą na niewielką skalę działalność gospodarczą w swoich osiedlach i ośrodkach przemysłowych
Produkcja energii elektrycznej: brak danych
Zużycie energii elektrycznej: brak danych
Eksport energii elektrycznej: 0 kWh (2001)
Import energii elektrycznej: większość energii elektrycznej importowana z Izraela
Źródła energii: brak danych
Rolnictwo: oliwki, owoce cytrusowe, warzywa; wołowina, nabiał
Eksport: 682 mln USD (1998)
Eksport - towary: oliwki, owoce, warzywa, wapień, kwiaty
Eksport - partnerzy: Izrael, Egipt
Import: 2,5 mld USD (1998)
Import - towary: żywność, dobra konsumpcyjne, materiały budowlane
Import - partnerzy: Izrael, Egipt
Zadłużenie zewnętrzne: 0 USD (2002)
Pomoc gospodarcza: 2 mld USD (2002)
Waluta: 1 szekel izraelski (ILS) = 100 agorot; 1 dinar jordański (JOD) = 1000 filsów
Kurs: 4,35 szekli za dolara (2005)

Łączność
Linie telefoniczne: 301 600 (2002)
Telefony komórkowe: 480 000 (2003)
Domena internetowa: .ps
Dostawcy Internetu: brak danych
Użytkownicy Internetu: 145 000 (2003)

Transport
Koleje: brak
Sieć drogowa: 4500 km, utwardzonych 2700 km, nieutwardzonych 1800 km (1997)
Szlaki żeglugowe: brak
Rurociągi: brak
Porty: Gaza
Flota handlowa: brak
Lotniska: 3 (2005)

Betania

Betania – wieś znajdująca się zgodnie z danymi Ewangelii u wschodnich zboczy Góry Oliwnej (por. Mk 11,1), w odległości 15 stadiów (czyli ok. 2700 m) od Jerozolimy (J 11,18), odpowiada mniej więcej dzisiejszemu al-Azarije. Nazwa ta jest arabskim zniekształceniem nazwy Lazarium, jaką chrześcijanie nadali w IV w. temu niewielkiemu osiedlu, wyrosłemu z czasem wokół kościoła wzniesionego nad grobem Łazarza.
Betania występuje w Starym Testamencie pod skróconą nazwą Anania w spisie osiedli zamieszkałych przez Żydów, którzy wrócili z niewoli (Ne 11,32). Jej pierwotne położenie należy zlokalizować na wschód od starożytnego cmentarza i na południe od klasztoru ss. kombonianek. Na polu położonym na zachód od tzw. „zamku Łazarza”, nabytym przez franciszkanów w roku 1898, gdyż pielgrzymi wskazywali tu miejsce, na którym miał stać dom Szymona Trędowatego, odkryto w latach 1952-1953 ceramikę z okresu perskiego, rzymskiego i bizantyjskiego oraz średniowieczną. Wskazuje to, że osiedle było zawsze zamieszkane.

 

Betlejem

Starożytne miasto Betlejem znajdowało się pośrodku ziemi Judy i było początkowo nazywane Efrata. Innymi jego nazwami były: Bethlehem Efrata, Bethlehem Judah i miasto Dawida.
W historii biblijnej wspomina się o Betlejem, jako o miejscu pochowania Racheli, żony patriarchy Jakuba. Uprawna dolina położona na wschód od miasta była sceną wydarzeń związanych z Rutą Moabitką. To tutaj narodził się król Dawid. Ale przede wszystkim Betlejem zasłynęło jako miejsce narodzin Jezusa Chrystusa.

 

Jerozolima

Jerozolima to jedno z najświętszych miast świata. Tu bowiem, w obrębie murów Starego Miasta, znajdują się trzy najważniejsze miejsca 3 wielkich religii : Ściana Płaczu, kościół Świętego Grobu oraz Kopuła na Skale.

Jerozolima (hebr. trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz trl. Ūrshalīm, trb. Urszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (Jerozolima jest stolicą według izraelskiego prawa[2]). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.

Organizacja Narodów Zjednoczonych i większość państw nie uznają Jerozolimy jako stolicy Izraela, pozostawiając tę kwestię sporną do wyjaśnienia podczas przyszłych negocjacji izraelsko-palestyńskich. Autonomia Palestyńska planuje utworzenie we Wschodniej Jerozolimie stolicy swojego państwa. Większość państw utrzymuje swoje ambasady w Tel Awiwie.

Jest to największe miasto w kraju pod względem powierzchni (123 km²) i ludności (733 300 mieszkańców)[3]. Leży wśród gór Judei, rozciągających się pomiędzy Morzem Śródziemnym a Morzem Martwym. Miasto posiada długowiekową historię i stanowi centralny punkt dla judaizmu, chrześcijaństwa i islamu.

Współczesne miasto powstało wokół Starego Miasta. Nowoczesne żydowskie dzielnice rozciągają się w kierunku zachodnim, w stronę aglomeracji Gusz Dan, natomiast dzielnice arabskie rozciągają się po stronie wschodniej (Wschodnia Jerozolima) w kierunku Ramallah i Betlejem.

erozolima to miejsce na styku Izraela z Arabią, miejsce w którym przenikają się kultury Zachodu ze Wschodem. Silne arabskie wpływy obecne w części miasta tworzą specyficzną egzotyczną atmosferę. Jerozolima jest znana na świecie przede wszystkim ze względu na swoje religijne znaczenie, jest również siedzibą wielu instytucji kulturalnych. Najważniejszym jest Muzeum Izraela, które jest głównym muzeum prezentującym sztukę w Jerozolimie. Przyciąga ono każdego roku niemal milion gości, z czego jedna trzecia to turyści zagraniczni[44]. Kompleks muzealny zajmuje obszar o powierzchni 20 akrów i obejmuje kilka budynków z ekspozycjami. W Sanktuarium Zwojów prezentowane są dokumenty znad Morza Martwego. Skrzydło młodzieżowe, w którym realizuje się szeroki program edukacyjny, odwiedza każdego roku 100 tys. dzieci. Muzeum posiada także ogród rzeźby.

Innym znanym muzeum jest Muzeum Archeologiczne Rockefellera, pierwsze muzeum archeologicznym na Bliskim Wschodzie powstałe w 1938. Obecnie znajduje się we Wschodniej Jerozolimie[45]. Dom Ticho, w śródmieściu Jerozolimy, mieści bogatą kolekcję judaików zgromadzoną przez Dr. Avrahama Alberta Ticho, który otworzył w 1912 pierwszą poradnię okulistyczną w mieście[46]. Na terenie Starego Miasta znajdują się muzea Ortodoksyjnego Patriarchatu Jerozolimskiego, Patriarchatu Ormiańskiego[47] oraz Muzeum Archeologiczne Franciszkańskiego Studium Biblijnego przy klasztorze Biczowania na Via Dolorosa. Jednym z ważniejszych muzeów miejskich jest Muzeum Cytadeli Dawida, w którym umieszczono makiety miasta i kopie historycznych eksponatów z różnych epok. W pobliżu domu prezydenta znajduje się Instytut Sztuki Islamskiej.

Inną wiodącą placówką kulturalną Jerozolimy jest Instytut Yad Vashem, który przyznaje tytuł "Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata". Znajduje się tu narodowy pomnik ofiar Holocaustu oraz największa na świecie biblioteka z informacjami o Holocauście (około 100 000 książek i artykułów). Kompleks Instytutu obejmuje nowoczesne muzeum przedstawiające historię ludobójstwa narodu żydowskiego, prezentujące także eksponaty z historii poszczególnych rodzin i jednostek. Jeden z pomników upamiętnia 1,5 mln żydowskich dzieci, które zginęły z rąk nazistów. Instytut jest placówką muzealną, kulturalną, oświatową i badawczą[48].
Budynek Teatru Jerozolimy

Jedną z czołowych orkiestr grających w mieście jest Orkiestra Symfoniczna Jerozolimy, która funkcjonuje od lat 40. XX wieku. Występowała ona w wielu miastach całego świata, wliczając w to Wiedeń, Frankfurt i Nowy Jork[49]. Najbliższe otoczenie Starego Miasta jest centrum kulturalnym Jerozolimy, w którym znajdują się Teatr Chana oraz Kino Jerozolimy. Innymi ważnymi obiektami są Międzynarodowe Centrum Kongresowe (Binyanei HaUma), Centrum Gerard Behar w śródmieściu, Centrum Muzyczne Jerozolimy w Yemin Moshe oraz Targ Music Center w Ein Kerem. Palestyński Teatr Narodowy, założony w 1984, działa we Wschodniej Jerozolimie i przedstawia sztukę arabską[50].
Ogrody botaniczne w Jerozolimie

Przy Uniwersytecie Hebrajskim założono Jerozolimskie Ogrody Botaniczne[51]. Na terenie kampusu znajduje się także Biblioteka Narodowa oraz budynek archiwów Alberta Einsteina.

Z innych obiektów na szczególną uwagę zasługuje biblijne ZOO, w którym zgromadzono zwierzęta wspominane w Biblii. ZOO znajduje się w południowej części miasta i jest finansowane przez rodzinę Tisch[52].

Jerozolima odgrywa ważną rolę dla trzech wielkich religii monoteistycznych: judaizmu, chrześcijaństwa i islamu oraz kilku mniejszych grup religijnych. Rocznik statystyczny z 2000 roku wymienia w mieście: 1204 synagogi, 158 kościołów i 73 meczety[57]. Co jakiś czas dochodzi do różnych tarć i kontrowersji, zwłaszcza wokół Wzgórza Świątynnego.

Jerozolima była świętym miastem Żydów od X wieku p.n.e. To tutaj znajdowała się Świątynia Jerozolimska, o której Biblia wspomina 632 razy. Dzisiaj, Zachodni Mur (pozostałości Świątyni) jest świętym miejscem Żydów[58]. Synagogi na całym świecie tradycyjnie skierowane są w kierunku Jerozolimy, również codzienne modlitwy żydowskie odmawiane są w kierunku Jerozolimy. Wielu Żydów zawiesza na ścianach swoich domów obrazki miasta, aby wskazywać kierunek modlitwy[59]. Największymi synagogami Jerozolimy są: Wielka Synagoga chasydów z Bełza oraz Wielka Synagoga.
Bazylika Grobu Świętego

Chrześcijaństwo szanuje Jerozolimę nie tylko za wielką rolę jaką odegrało to miasto w Starym Testamencie, lecz także za jego znaczenie w życiu Jezusa Chrystusa. Zgodnie z biblijnymi opisami, Jezus został zaniesiony do Jerozolimy wkrótce po urodzeniu, a późniejsze jego życie bardzo często przeplatało się ze Świątynią Jerozolimską[60]. Przypuszczalne miejsce ostatniej wieczerzy Jezusa znajdowało się na Górze Syjon, w budynku w którym mieści się grobowiec króla Dawida[61].

Innym ważnym miejscem dla chrześcijaństwa jest Golgota, miejsce ukrzyżowania Jezusa. Ewangelia Jana przedstawia to miejsce, jako znajdujące się poza miastem, jednak niedawne odkrycia archeologiczne wskazują, że Golgota znajdowała się blisko poza obrębem dawnych murów miejskich, a obecnie w obrębie miasta[62]. Szczególnym miejscem jest Bazylika Grobu Świętego, do której chrześcijanie pielgrzymują od dwóch tysięcy lat.
Kopuła na Skale w Jerozolimie

Jerozolima jest uważana za trzecie święte miasto islamu. Muzułmanie wierzą, że Mahomet odbył Miradż – "nocną podróż" na cudownym wierzchowcu Al-Burāq z Mekki do Najdalszego Meczetu znajdującego się w Jerozolimie (Al-Masğid al-Aqsà). W Jerozolimie Mahomet miał dostąpić wniebowstąpienia w towarzystwie archanioła Dżibrila ze skały, na której dziś znajduje się Kopuła na Skale[63]. Obecnie te dwie budowle wznoszące się na Wzgórzu Świątynnym są szczególnie ważnymi miejscami dla wszystkich Muzułmanów na całym świecie.

za Wikipedią

 

 

 

Jerycho

Jerycho – arabskie miasto położone w Judei, we wschodniej części Palestyny, w pobliżu rzeki Jordan. Miasto znajduje się pod administracją Autonomii Palestyńskiej.

Miasto jest położone około 270 metrów poniżej p.m. i stąd uważane jest za najniżej położoną miejscowość na świecie.

Jedno z najstarszych miast na świecie. Poświadczone archeologicznie znaleziska wskazują na zasiedlenie Jerycha ok. 8000 p.n.e. Obwarowane kamiennymi murami miasto istniało ok. 6800 p.n.e.

Wg Biblii zdobyte (XIII w. p.n.e.) przez Izraelitów prowadzonych przez Jozuegodo Kanaanu – na dźwięk trąb kapłanów izraelickich rozpadły się jego mury. Nie zachowały się ślady miasta z tego okresu – uległo prawdopodobnie kataklizmowi lub erozji. Po opanowaniu Kanaanu przez Izraelitów należało do pokolenia Beniamina, po podziale królestwa izraelskiego (ok. 929 p.n.e.) weszło w skład jego części północnej – Izraela.

Jerycho wspomniane jest w Starym Testamencie (wg nazewnictwa chrześcijańskiego) ponad 70 razy:

* Księga Liczb – Bóg ukazuje Mojżeszowi ziemię, jaką da jego ludowi. (34,1)
* Księga Jozuego – słynne oblężenie Jerycha i zburzenie jego murów. (6,26)
* 1 Księga Królewska – odbudowa Jerycha przez Chiela z Betelu. (16,34)

Nie brak wzmianek w Nowym Testamencie:

* Ewangelia Mateusza – Niewidomi pod Jerychem. (20,29-34)
* Ewangelia Marka – Niewidomy pod Jerychem. (10,46-52)
* Ewangelia Łukasza – Miłosierny Samarytanin. (10,30-37)
* Ewangelia Łukasza – Zacheusz. (19,1-10)
* List do Hebrajczyków – Przykład o murach Jerycha. (11,30)


Kafarnaum

Kafarnaum, Kefar Nahum, miejscowość w Galilei (Izrael), leżąca nad jeziorem Genezaret (Tyberiadzkim). Wg Nowego Testamentu było to jedno z pierwszych miejsc nauczania i cudów Jezusa Chrystusa. Ruiny jednej z największych synagog antycznych (II/III w.) – trójnawowa sala i perystyl, bogaty wystrój. Budynek częściowo zrekonstruowano.


Kana Galilejska

Kana Galilejska – znana z Ewangelii świętego Jana [J 2, 1-12] miejscowość, w której Jezus Chrystus miał dokonać swojego pierwszego cudu na “godach weselnych”.


Nazaret

Nazaret, miasto rodzinne Jezusa, dzisiaj w niczym nie przypomina miasta z czasów, kiedy Maryja z dzbanem na głowie chodziła do źródła po wodę, a u Jej boku podążał mały Jezus i bosymi piętami wzniecał przydrożny kurz.
Miasto zapewne nie odgrywało żadnej znaczącej roli, skoro w ogóle nie jest wspominane w Starym Testamencie ani w żadnym dziele starożytnym. Po raz pierwszy wymienione jest w Nowym Testamencie. Nie sugerujmy się określeniem „miasto” jakiego używają ewangeliści (Mt 2,23; Łk 1,26.39; 4,29), czynią to wzorem greckiego tłumaczenia Starego Testamentu, które każdą miejscowość, duże miasto czy zapadłą wioskę nazywa „polis”, określenie tłumaczone jako miasto.
Nazaret był raczej niewielką mieściną, aczkolwiek zamieszkaną na bardzo długo przed czasami Nowego Testamentu, najstarsze fragmenty ceramiczne znalezione w czasie wykopalisk pochodzą z ok. 900 roku przed Chrystusem.


Nazaret

Nazaret, miasto rodzinne Jezusa, dzisiaj w niczym nie przypomina miasta z czasów, kiedy Maryja z dzbanem na głowie chodziła do źródła po wodę, a u Jej boku podążał mały Jezus i bosymi piętami wzniecał przydrożny kurz.
Miasto zapewne nie odgrywało żadnej znaczącej roli, skoro w ogóle nie jest wspominane w Starym Testamencie ani w żadnym dziele starożytnym. Po raz pierwszy wymienione jest w Nowym Testamencie. Nie sugerujmy się określeniem „miasto” jakiego używają ewangeliści (Mt 2,23; Łk 1,26.39; 4,29), czynią to wzorem greckiego tłumaczenia Starego Testamentu, które każdą miejscowość, duże miasto czy zapadłą wioskę nazywa „polis”, określenie tłumaczone jako miasto.
Nazaret był raczej niewielką mieściną, aczkolwiek zamieszkaną na bardzo długo przed czasami Nowego Testamentu, najstarsze fragmenty ceramiczne znalezione w czasie wykopalisk pochodzą z ok. 900 roku przed Chrystusem.


Tyberiada

Miasto Tyberiada (Tiberias) jest położone na zachodnim brzegu Morza Galilejskiego (Yam Kinneret) w Dolnej Galilei (w Dystrykcie Północnym, w Izraelu). Według danych Israel Central Bureau of Statistics miasto liczy 37 000 mieszkańców (dane z 2000 r.). Tyberiada jest najpopularniejszą miejscowością wypoczynkową w północnej części Izraela.

Tyberiada ma szczególne znaczenie dla chrześcijan, gdyż wiąże się z życiem oraz działalnością Jezusa Chrystusa. Znajduje się tutaj kościół św. Piotra, wzniesiony w XII-wieku przez Krzyżowców. Budowla ma kształt odwróconej łodzi. Na dziedzińcu pod murem stoi kamienny pomnik w kształcie ołtarza z herbami polskich miast (Warszawa, Kraków, Poznań, Gdańsk, Lwów i Wilno), wybudowany pod koniec drugiej wojny światowej ze składek polskich uchodźców.

Tyberiada to także szczególne miejsce dla pobożnych Żydów, którzy przez cały rok tłumnie tu pielgrzymują. Znajduje się tutaj jedno z najświętszych miejsc judaizmu – grobowiec rabina Meira Baal Hanesa, który w II wieku n.e. pracował przy spisywaniu Miszny. Tuż przy jego ohelu wzniesiono dwie synagogi (biała to sefardyjska, a niebieska to aszkanezyjska). Przybywający tu Żydzi wierzą według tradycji, że Bóg wysłucha wszystkich, którzy w tym miejscu poproszą o pomoc w rozwiązaniu osobistych problemów.

Swoistą atrakcją turystyczną Tyberiady są pozostałości budowli rzymskich: cytadela Krzyżowców i fragmenty murów miejskich, wzniesionych w 1738 roku przez szejka Daher al-Omara. Dwa miejscowe meczety stoją od dawna zamknięte i oczekują na renowację, by stać się kolejnymi atrakcjami turystycznymi.


Ambasady

zrael

Placówki dyplomatyczne


Ambasada Państwa Izraela
ul. Krzywickiego 24
02-078 Warszawa
tel. 825 00 28, 825 09 23, 825 63 84
fax 825 16 07
e-mail: publicaffairs@warsaw.mfa.gov.il
Internet: www.israel.pl

Ambasada RP
16, Soutine St., Tel-Aviv 64-684, Israel
tel. 0-0972 (3) 52 40 186/8, 5240 191
fax. 0-0972 (3) 523 78 06
e-mail: embpol@netvision.net.il
www.polemb.org

Wydział Konsularny
adres j.w.
tel. 0-0972 (3) 52 76 664
tel. dyżurny 0-0972 (3) 52 40 186/8
fax. 0-0972 (3) 52 74 726

Konsulat RP w Hajfie
Konsul Honorowy: Jan Robinsohn
(hebrajski, jidysz, polski, angielski, niemiecki, francuski)
3, Shmaryahu Levin Str., 33101 Hajfa
tel./fax. (0-097204) 86 27-278

Konsulat RP w Jerozolimie
Konsul Honorowy: Zeev Baran
27, Jabotinsky St., Jerusalem 92 141
tel. (02) 5665 845
fax. (02) 5665 790
e-mail: zbaran@power.co.il

Konsulat RP w Tel Awiwie
16, Soutine Street 64-684
Konsul Honorowy: Peretz Unikowski (jidysz, polski)
tel.:0-0972(3) 52-76-664
tel. dyżurny: 0-0972 (3)52-40-18678
fax.: 0-0972(3)52-74-726